|
3308
SAYILI
MESLEKÎ EĞİTİM KANUNU(1)
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/22)
KANUN NO
: 3308
KABUL TARİHİ: 5.6.1986
Yayımlandığı Resmî Gazete
Tarih : 19/06/1986
Sayı
: 19139
Değişiklik Yapan
Kanun No Tarih
Resmî Gazete Tarihi
Resmî Gazete No
3824
25/06/1992
11/07/1992
21281
4306
16/08/1997
18/08/1997
23084
4684
20/06/2001
03/07/2001
24451
4702
29/06/2001
10/07/2001
24458
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
Amaç
MADDE 1-Bu Kanunun amacı;
çırak, kalfa ve ustaların eğitimi ile okullarda ve işletmelerde yapılacak
meslekî eğitime ilişkin esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2-
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/5 md.)
Bu Kanun, Meslekî Eğitim Kurulunun belirleyeceği mesleklerde, kamu ve özel sektöre
ait kurum, kuruluş ve iş yerleri ile meslekî ve teknik eğitim okul ve
kurumlarındaki eğitim ve öğretimi kapsar.
Tanımlar
MADDE 3-
Bu Kanunda geçen;
a) ?Bakanlık?, (Değişik: 29/06/2001-4702 K/22);
Millî Eğitim Bakanlığını(2);
b) ?Aday Çırak?, çıraklığa başlama yaşını doldurmamış ve
çıraklık döneminden önce kendisine işyeri ortamı tanıtılan, sanat ve mesleğin ön
bilgileri verilen kişiyi;
c) ?Çırak?, çıraklık sözleşmesi esaslarına göre bir
meslek alanında mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını iş
içerisinde geliştirilen kişiyi;
d) ?Öğrenci?,
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/6 md.) işletmelerde, meslekî ve teknik eğitim
okul ve kurumlarında örgün eğitim görenleri;
e) ?Kalfa?, bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş
alışkanlıklarını kazanmış ve bu meslekle ilgili iş ve işlemleri ustanın gözetimi
altında kabul edilebilir standartlarda yapabilen kişiyi;
f) ?Usta?, bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş
alışkanlıklarını kazanmış ve bunları mal ve hizmet üretiminde iş hayatınca kabul
edilebilecek standartlarda uygulayabilen; üretimi planlayabilen; üretim
sırasında karşılaşılabilecek problemleri çözümleyebilen; düşüncelerini yazılı,
sözlü ve resim ile açıklayabilen; üretimle ilgili pratik hesaplamaları yapabilen
kişiyi;
g) ?Usta Öğretici?, (Değişik: 29/06/2001-4702 K/6 md.) ustalık yeterliğini kazanmış;
aday çırak, çırak, kalfa ile meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumları
öğrencilerinin iş yerindeki eğitiminden sorumlu, meslekî eğitim tekniklerini
bilen ve uygulayan kişiyi;
h) ?İşletmelerde Meslekî Eğitim?,
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/6 md.)
meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerinin beceri eğitimlerini
işletmelerde, teorik eğitimlerini ise meslekî ve teknik eğitim okul ve
kurumlarında veya işletme ve kurumlarca tesis edilen eğitim birimlerinde
yaptıkları eğitim uygulamalarını;
i) ?Fon?, (Bu bend, 20/06/2001-4684 K/10 md. ile
01/01/2002 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.)
j) (Ek:
29/06/2001-4702 K/6 md.)
?Meslekî ve Teknik Eğitim Okul ve
Kurumları?, meslekî ve teknik eğitim alanında, diplomaya götüren orta öğretim
kurumları ile belge ve sertifika programlarının uygulandığı her tür ve
derecedeki örgün ve yaygın eğitim-öğretim kurumlarını;
k) (Ek:
29/06/2001-4702 K/6 md.)
?Personel?, kamu ve özel kurum, kuruluş
ve iş yerlerinde maaş ya da ücret karşılığında çalışan kadrolu veya sözleşmeli
elemanlar ile işçileri;
l) (Ek:
29/06/2001-4702 K/6 md.)
?İşletme?, mal ve hizmet üreten kamu ve özel kurum, kuruluş ve iş yerlerini;
m) (Ek:
29/06/2001-4702 K/6 md.)
?Eğitici Personel?, meslekî yeterliğe
sahip, öğrencilerin iş yerindeki eğitiminden sorumlu, iş pedagojisi eğitimi
almış, meslekî eğitim yöntem ve tekniklerini bilen ve uygulayan veya meslekî ve
teknik eğitim okul ve kurumlarında atölye, laboratuvar, meslek dersleri
öğretmenliği yapabilme yetkisine sahip kişiyi;
n)
(Ek: 29/06/2001-4702 K/6 md.) ?Meslek Alanı?, ortak
özelliklere sahip birden fazla meslek dalını içeren; bilgi, beceri, tutum,
davranış ve istihdam olanağı sağlayan alanı;
o) (Ek:
29/06/2001-4702 K/6 md.)
?Meslek Dalı?, bir meslek alanı içinde
yer alan ve belirli konularda uzmanlaşmaya yönelik bilgi, beceri, tutum,
davranış gerektiren ve istihdam olanağı sağlayan iş kollarından her birini;
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Kurullar
BİRİNCİ BÖLÜM
Meslekî Eğitim Kurulu(1)
(Değişik:
29/06/2001-4702 K/22 md)
Kurul
MADDE 4-
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/7 md.)
Meslekî ve teknik eğitim programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün,
yaygın ve çıraklık eğitimi, meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumları ile
işletmelerde yapılacak meslekî eğitimin; plânlanması, geliştirilmesi ve
değerlendirilmesi konularında kararlar almak ve Bakanlığa görüş bildirmek üzere,
Bakanlıkta Meslekî Eğitim Kurulu kurulur. Bu Kurulun kararları Bakanlık ve
ilgili meslek kuruluşlarınca yürütülür.
Meslekî Eğitim Kurulu, Bakanlık Müsteşarının
başkanlığında;
a) Bakanlığın meslekî eğitimle görevli Müsteşar
yardımcıları,
b) İçişleri Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,
c) Maliye Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,
d) Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,
e) Sağlık Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,
f) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşar
yardımcısı,
g) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,
h) Turizm Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,
i) Devlet Planlama Teşkilâtı Sosyal Sektörler ve
Koordinasyon Genel Müdürü,
j) Bakanlığın, meslekî eğitim ile ilgili genel müdürleri,
k) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Başkanı
veya üst düzey yetkilisi,
l) Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve
Ticaret Borsaları Birliği Başkanı veya üst düzey yetkilisi,
m) En çok işvereni temsil eden İşveren Sendikaları
Konfederasyonu Başkanı veya üst düzey yetkilisi,
n) En çok işçiyi temsil eden İşçi Sendikaları
Konfederasyonu Başkanı veya üst düzey yetkilisi,
o) Bankalar Birliği Başkanı veya üst düzey yetkilisi,
p) Meslekî eğitim alanında görevlendirilecek
Yükseköğretim Kurulu temsilcisi,
r) Türkiye Serbest Muhasebeciler, Serbest Muhasebeci Malî
Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirleri Odaları Birliği Başkanı veya üst düzey
yetkilisinden,
Oluşur.
Bakanlık, gerekli gördüğü durumlarda, Meslekî Eğitim
Kurulu toplantılarına ilgili kurum temsilcilerini de davet eder.
Millî Eğitim Bakanı, gerekli gördüğü durumlarda Meslekî
Eğitim Kurulu toplantılarına başkanlık eder. Meslekî Eğitim Kurulunun sekretarya
hizmetleri Bakanlıkça yürütülür. Meslekî Eğitim Kurulunun toplantı ve çalışma
esasları yönetmelikle düzenlenir.
Görevleri
MADDE 5- Meslekî Eğitim
Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Gerek bu Kanun ve gerekse bu Kanuna göre çıkarılacak
olan yönetmelik hükümlerinin uygulamasını takip etmek ve değerlendirmesini
sağlamak.
b) Muhtelif sektör ve branşta çıraklık eğitimi ile meslek
eğitimi konusunda eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek ve Bakanlığa bildirmek.
c) (Değişik: 29/06/2001-4702 K/22) Meslekî Eğitim(1) programlarının esasları ve
süreleri hakkında Bakanlığa görüş bildirmek.
d) Çıraklık ve işletmelerdeki meslekî eğitim (Değişik:
29/06/2001-4702 K/22) sınav(2)
komisyonlarının kurulması ve çalışması ile sınavların yapılış usullerine ilişkin
yönetmelik taslaklarını hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.
e) Aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören
öğrenciler için sözleşme modellerini hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.
f) Lüzumu halinde meslekî eğitim ile ilgili konuların
incelenmesi için ihtisas komisyonları kurmak.
g) Meslekî eğitimle ilgili Bakanlıkça gönderilecek
konuları incelemek ve görüş bildirmek.
h) Bu Kanuna göre yapılacak çıraklık ve işletmelerdeki
meslekî eğitimde; uygulama alanına alınacak veya çıkarılacak yer ve meslekleri
belirlemek ve Bakanlığa görüş bildirmek.
i) (Değişik: 29/06/2001-4702 K/22) İl Meslekî
Eğitim Kurullarının(3)
yıllık çalışma raporlarını değerlendirmek.
j) Teknolojik gelişmelerin ve iş hayatındaki değişmelerin
meslek eğitimine etkilerini izlemek ve Bakanlığa bildirmek.
İKİNCİ BÖLÜM
İl Meslekî Eğitim
Kurulu
Kurul
MADDE 6-
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/8 md.)
Bu Kanun kapsamında meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumları ile
işletmelerde yapılacak meslekî eğitimin plânlanması, geliştirilmesi,
değerlendirilmesi konularında karar almak ve valiliğe görüş ve tavsiyelerde
bulunmak üzere illerde il meslekî eğitim kurulu kurulur.
İl meslekî eğitim kurulu, il millî eğitim müdürünün
başkanlığında;
a) Belediye başkanı veya temsilcisi (Büyük şehirlerde
vali tarafından belirlenecek belediye başkanı veya temsilcisi),
b) İl sağlık müdürü veya temsilcisi,
c) İl sanayi ve ticaret müdürü,
d) Esnaf ve sanatkârlar odaları birliği başkanı veya
temsilcisi ile meslekî eğitimin yapıldığı mesleklerle ilgili oda yöneticileri
arasından Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanlığınca seçilecek üç üye,
e) İl ticaret odası başkanı veya temsilcisi,
f) İl sanayi odası başkanı veya temsilcisi,
g) Sanayi ve ticaret odalarının ayrı ayrı kurulmadığı
yerlerde, il sanayi ve ticaret odası başkanı veya temsilcisi,
h) İlin, meslekî eğitimden sorumlu millî eğitim müdür
yardımcısı,
i) Kurulun sekretarya görevini yürüten okul müdürü,
j) İlde faaliyet gösteren meslekî ve teknik eğitim
okullarından ve kurumlarından birer yönetici,
k) En fazla işçiyi temsil eden konfederasyonun o il için
göstereceği işçi sendikaları temsilcisi,
l) Defterdar veya temsilcisi,
m) Türkiye İş Kurumu il müdürü veya temsilcisi,
n) Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı sigorta müdürü
veya temsilcisi,
o) En fazla işvereni temsil eden konfederasyonun, o il
için göstereceği işveren sendikaları temsilcisinden,
oluşur.
İl meslekî eğitim kurulu toplantılarına, gerekirse
başkanın isteği üzerine ilgili kurum temsilcileri de davet edilir.
İl meslekî eğitim kurulu toplantı ve çalışma esasları
yönetmelikle belirlenir.
İl meslekî eğitim kurulunun kararları valinin onayı ile
uygulanır. Vali, gerekli gördüğü hallerde il meslekî eğitim kuruluna başkanlık
eder.
Görevleri
MADDE 7-
İl Meslekî Eğitim
Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Muhtelif sektör ve branştaki meslekî eğitim ihtiyacını il seviyesinde
tespit etmek ve Bakanlığa sunmak.
b) Bakanlıkça gönderilen meslekî eğitim çerçeve programlarının il
ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi için Bakanlığa görüş bildirmek.
c) Meslekî eğitim uygulamalarında ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümüne
yardımcı olmak.
d) Bu Kanun hükümlerinin il seviyesinde eksiksiz yerine getirilmesi için
gerekli tedbirleri almak.
e) Meslekî Eğitim konularında valilikçe gönderilecek konuları incelemek
ve sonuçlandırmak.
f) İldeki meslekî eğitim uygulamalarını takip etmek ve değerlendirmek. Bu
konu ile ilgili yıllık çalışma raporunu hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.
Kapsama Alma
MADDE 8-
İlin Bakanlıkça
Kanun kapsamına alınma kararının yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde ?İl
Meslekî Eğitim Kurulu? kurulur.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Çıraklık, Kalfalık
ve İşletmelerde Meslekî Eğitim
BİRİNCİ BÖLÜM
Çıraklık ve Kalfalık
Eğitimi
Aday Çırak
MADDE 9-
(Değişik: 16/08/1997-4306 K/8 md.)
İlköğretimi(1) bitirmiş olanlar, bir mesleğe
hazırlık amacı ile çıraklık dönemine kadar işyerlerinde aday çırak olarak
(Değişik: 16/08/1997-4306 K/6 md.).eğitilebilirler(2)
Çıraklık Şartları
MADDE 10- Çırak olabilmek için
aşağıdaki şartlar aranır.
a) (Değişik: 16/08/1997-4306
K/6 md.) 14 yaşını(3) doldurmuş olmak, 19
yaşından gün almamış olmak.
b) En az (Değişik:
16/08/1997-4306 K/8 md.)
ilköğretim okulu(4)
mezunu olmak.
c) Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya
uygun olmak.
(Ek: 29/06/2001-4702 K/9 md.)
Ancak, on dokuz yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden
geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek
meslekî eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
Ağır, tehlikeli veya özellik arz eden mesleklere alınacak çırakların
öğrenim ve yaş durumu ilgili kuruluşların görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Aday Çırak ve Çırakların Statüleri
MADDE 11- Aday çırak ve çırak;
öğrenci statüsünde olup, öğrencilik haklarından yararlanır. Bunlar işyerinde
çalışan (Değişik: 29/06/2001-4702
K/22 md.) personel(1) sayısına dahil edilmezler.
Eğitim ve çalışma
MADDE 12-
(Değişik birinci fıkra:
29/06/2001-4702 K/10 md.)
Aday çırak ve
çıraklar, mesleğin özelliğine göre haftada 8 saatten az olmamak üzere, genel ve
meslekî eğitim görürler. Bu eğitime katılmaları için aday çırak ve çırak
öğrencilere ücretli izin verilir. Mevsime göre özellik arz eden mesleklerde
teorik ve pratik eğitim belirli aylarda bloklaştırılmış olarak yapılabilir.
(Değişik ikinci fıkra:
29/06/2001-4702 K/10 md.)
Aday çırak ve çıraklar, pratik eğitimlerini iş yerlerinde, iş
yerindeki eksik kalan pratik eğitimleri ile teorik eğitimlerini meslekî ve
teknik eğitim okul ve kurumlarında veya Bakanlıkça uygun görülen iş yerlerinin
eğitim birimlerinde yapar. Teorik ve pratik eğitim birbirlerini tamamlayacak
şekilde plânlanır ve yürütülür.
Pratik eğitim, hazırlanmış eğitim programlarına göre, işyerinin ve
mesleğin özelliklerine uygun olarak usta öğreticinin gözetiminde yapılır. Pratik
eğitimde 1475 sayılı İş Kanunu?nun 69.uncu maddesi hükmü göz önünde
bulundurulur.
Çıraklık eğitiminin esas ve usulleri yönetmelikle
düzenlenir.
Sözleşme Yapılması
MADDE 13-
(Değişik birinci fıkra: 29/06/2001-4702
K/11 md.)
Bu Kanun kapsamında bulunan il ve mesleklerde faaliyet gösteren iş yerleri,
Bakanlıkça tespit edilecek illerde ve meslek dallarında on dokuz yaşından gün
almamış kişileri çıraklık sözleşmesi yapmadan çalıştıramazlar. Meslekî ve teknik
eğitim okul ve kurumlarının örgün eğitim programlarından mezun olanlar ve
kalfalık belgesi sahipleri bu hükmün dışında tutulur.
İşyeri sahibi, aday çırağı ve çırağı çalıştırmaya başlamadan önce
bunların velisi veya vasisi veya reşit ise kendisi ile yazılı çıraklık
sözleşmesi yapmak zorundadır.
Çıraklık sözleşmesi; çırağın sözleşme süresi içinde reşit olması halinde,
çırağın rızasıyla, işyeri sahibinin değişmesi halinde yeni işyeri sahibi aynı
mesleği sürdürüyorsa ve rızasıyla devam eder, aynı mesleği sürdürmüyorsa
sözleşme feshedilir. Fesih halinde çırağın önceki çalışmaları geçerli olup; yeni
yapacağı çıraklık sözleşmesi ile çıraklık statüsünü devam ettirerek çıraklık
süresini ve eğitimini tamamlar.
(Değişik dördüncü fıkra:
29/06/2001-4702 K/11 md.)
Bu Kanunun uygulandığı yer ve meslek dallarında 818 sayılı Borçlar Kanununun
çıraklık sözleşmesine dair hükümleri ile onsekiz yaşını doldurduktan sonra
sözleşmesi devam eden çıraklar hakkında 1475 sayılı İş Kanununun, İşçi Sağlığı
ve Güvenliği başlıklı beşinci bölümünde yer alan hükümleri dışındaki hükümler
uygulanmaz.
Çıraklığa Başlama ve Çıraklık
Süresi
MADDE 14- Çıraklığa bir deneme
dönemi ile başlanır. Bu dönem mesleğin özelliğine göre bir aydan az, üç aydan
fazla olamaz. Bu süre Bakanlıkça tespit edilir. Deneme döneminden sonra taraflar
10 gün içinde ilgili
(Değişik:29/06/2001-4702 K/22 md.) meslekî eğitim merkezi(1) müdürlüğüne başvurmadığı
takdirde çıraklık sözleşmesi kesinleşir ve bu dönem çıraklık süresinden sayılır.
Deneme döneminde ücret ödenir. Aday çıraklıktan çıraklığa geçenler deneme
dönemini yapmış sayılırlar.
(Değişik ikinci fıkra:
29/06/2001-4702 K/12 md.) Meslekler itibariyle çıraklık eğitimine girişte aranan eğitim
düzeyi ve çıraklık süresi ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri de alınarak
Bakanlıkça en az iki, en çok dört yıl olarak belirlenir. Bu süre kesintisiz
olarak devam eder. Yıllık izin dışındaki iki aydan fazla devamsızlıklar çıraklık
süresine eklenir.
(Ek: 29/06/2001-4702 K/12 md.) Lise ve daha üst
düzeyde genel eğitimden sonra çıraklık eğitimine başlayanlar için eğitim süresi,
mesleklerindeki çıraklık eğitimi süresinin yarısına kadar kısaltılabilir. Bu
sürenin ne kadar kısaltılabileceği, ilgili meslek kuruluşunun teklifi ve Meslekî
Eğitim Kurulunun uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
(Ek: 29/06/2001-4702 K/12 md.) Ayrıca, meslekî ve
teknik eğitim okul ve kurumlarında uygulanan örgün eğitim programlarının
herhangi bir kademesinden ayrılanlar ile yaygın eğitim programlarını
tamamlayarak belge veya sertifika alanlardan, kendi alanlarında çıraklık
eğitimine başlayanlar için çıraklık eğitim süresi daha önce aldığı meslekî
eğitim programının içeriği ile devam edeceği çıraklık eğitimi programının
içeriği değerlendirilerek Bakanlıkça belirlenir.
Usta Öğretici Bulundurma Şartı
MADDE 15- Aday çırak ve çırak
almak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır.
Kalfalık Sınavı
MADDE 16- Kalfa adayının
mesleği ile ilgili bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarına iş hayatınca kabul
edilebilir seviyede sahip olup olmadığı kalfalık sınavı ile tespit edilir.
Çıraklar kabul edilebilir mazeretleri dışında çıraklık eğitimi süresi
sonunda açılacak ilk kalfalık sınavına girmek zorundadırlar.
Sınav komisyonunun teşkili ile sınavın esasları ve usulleri
yönetmelikle düzenlenir.
Çıraklık sözleşmesi ilk kalfalık sınavını izleyen ikinci kalfalık
sınavının tamamlanması ile sona erer. Sözleşmenin sona ermesini takip eden
aybaşından itibaren Bakanlıkça çıraklar için ödenen her türlü sigorta
primlerinin ödenmesine son verilir.
Kalfa Unvanı Kullanma ve İşyeri
Değiştirme
MADDE 17- Bu Kanuna göre
kalfalık hakkını elde edenlere kalfalık belgesi verilir. Kalfalık belgesi
bulunmayanlar kalfa unvanı ile çalışamaz ve çalıştırılamazlar. Bu belgeye sahip
olanlar, kalfalık unvanı kullanılmayan işyerlerinde dengi işlerde
çalıştırılırlar.
507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamındaki işyerlerinde
çalışarak kalfa olanlar en az bir yıl o işyerinde çalışırlar.
Bu sürenin sonunda işyerini değiştirmek isteyen kalfaya üç ay önce
başvurmak kaydıyla, o işyeri çıkma izni verir.
Çıkma izni olmadan başka işyerleri kalfayı işe alamazlar.
Kalfaların işten ayrılmalarını gerektiren hususlar yönetmelikle
belirlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
İşletmelerde Meslek
Eğitimi
MADDE 18-
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/13 md.) Yirmi ve daha fazla
personel çalıştıran işletmeler, çalıştırdıkları personel sayısının yüzde
beşinden az, yüzde onundan fazla olmamak üzere meslekî ve teknik eğitim okul ve
kurumu öğrencilerine beceri eğitimi yaptırır. Öğrenci sayısının tespitinde
kesirler tama iblağ olunur.
Deprem, sel ve
yangın gibi tabiî afetler sonucu yörede faal durumda kalan işletmelerin eğitim
olanakları dikkate alınarak, bu işletmeler için yukarıda belirtilen oranlar, il
meslekî eğitim kurulunun teklifi ve Bakanlığın onayı ile değiştirilebilir.
Meslekî eğitim
kapsamına alınıp alınmadığına bakılmaksızın yirmiden az personel çalıştıran
işletmeler de meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerine bu
Kanunun ilgili hükümlerine göre beceri eğitimi yaptırabilirler.
Vardiya usulü veya
mevsimlik olarak faaliyet gösteren işletmelerde eğitim görecek öğrenci sayısının
tespitinde gündüz vardiyasında veya faaliyet gösterdiği mevsimde çalışan
personel sayısı esas alınır.
Bu Kanun kapsamına
giren illerde yirmi ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler, Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüklerince her yıl şubat ayı içerisinde il
meslekî eğitim kuruluna bildirilir. Beceri eğitimi yaptıracak Türk Silâhlı
Kuvvetlerine bağlı işletmeler, Bakanlık ve Millî Savunma Bakanlığınca birlikte
belirlenir.
İşletmelerdeki
personel sayısının tespitinde her yılın ocak ayı, yaz mevsiminde faaliyet
gösteren işletmelerde temmuz ayı esas alınır. Beceri eğitimi uygulamasına da
öğretim yılı başında başlanır.
İşletmelerde meslekî
eğitim uygulaması kapsamına alınacak iller ve meslekler, Meslekî Eğitim
Kurulunun görüşü doğrultusunda Bakanlıkça tespit edilir.
Bu madde kapsamında
on ve daha fazla öğrenciye beceri eğitimi yaptıracak işletmeler bu amaçla bir
eğitim birimi kurar. Bu birimde, yapılan eğitim için alanında ustalık
yeterliğine sahip ve iş pedagojisi eğitimi almış usta öğretici veya eğitici
personel görevlendirilir.
Eğitim Programları
MADDE 19- İşletmelerde
uygulanacak ağır ve tehlikeli işlerde yapılacak eğitim dahil meslek eğitimi
programları Meslekî Eğitim Kurulu?nun görüşü alınarak Bakanlıkça tespit edilir.
Teorik Eğitim
MADDE 20-
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/14 md.) İşletmelerde beceri
eğitimi gören öğrencilerin teorik eğitimi, meslekî ve teknik eğitim okul ve
kurumlarında veya işletmelerin eğitim birimlerinde yapılır. Çalışma saatleri
içinde yapılacak teorik eğitim haftada on iki saatten az olamaz. Bu eğitim
yoğunlaştırılmak suretiyle de yapılabilir. Teorik eğitim günlerinde öğrenciler
ücretli izinli sayılır.
Meslekî ve teknik
eğitim okul ve kurumlarında ve işletmelerde yapılan meslekî eğitime ilişkin esas
ve usuller ile sınavların yapılış şekilleri, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
İşyeri Şartlarına Uyma
MADDE 21- İşletmelerde beceri
eğitimi gören öğrenciler, işyerlerinin şartlarına ve çalışma düzenine uymak
zorundadırlar.
Eğitimin devamı
MADDE 22-
(Değişik birinci fıkra: 29/06/2001-4702 K/15 md.) İşletmelerde grev
ve lokavt uygulaması, deprem, yangın ve sel gibi afetler olması halinde meslekî
ve teknik eğitim okul ve kurumu öğrencileri eğitimlerini kendi meslekî ve teknik
eğitim okul ve kurumlarında sürdürür.
İşletmeler beceri eğitimi başladıktan sonra personel sayısında azalma
olması halinde de, eğitime alınan öğrenciler okuldan mezun oluncaya kadar
eğitimi devam ettirirler.
Beceri eğitimi yaptırabilecek
diğer işletmeler
MADDE 23- Bakanlıkça
?İşletmelerde meslek eğitimi? kapsamına alınıp alınmadığını bakılmaksızın
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/22 md.) yirmi ve daha fazla personel(1) çalıştıran işletmelerde,
teknik lise ve meslek lisesi öğrencilerine bu Kanunun ilgili hükümlerine göre
beceri eğitimi yaptırabilirler.
Meslekî eğitime katılma payı
MADDE 24- Yirmi ve daha fazla
personel çalıştıran ve Bakanlıkça işletmelerde meslekî eğitim kapsamına alınan,
ancak, beceri eğitimi yaptırmayan işletmeler, beceri eğitimi yaptırması gereken
her öğrenci için eğitim süresince her ay 18 yaşını bitirenlere ödenen asgari
ücretin 2/3?ü nispetinde saymanlık(1)
hesabına para yatırmakla yükümlüdürler.
Meslekî eğitim şartlarına sahip olan işletmelere, Bakanlıkça öğrenci
gönderilememesi halinde bu işletmeler,
(2) katılma payı ödemezler.
Bu sayının tespitinde görev ve çalışma statüsüne bakılmaksızın işyerinde
1475 sayılı İş Kanunu?na tabi olarak çalıştırılan personel sayısı dikkate
alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ücret, Sosyal Güvenlik ve İzin
Ücret ve Sosyal Güvenlik
MADDE 25- Aday çırak, çırak ve
işletmelerde meslek eğitimi gören öğrencilere ödenecek ücret ve bu ücretlerdeki
artışlar; aday çırak veya çırağın velisi veya vasisi veya kişi reşit ise
kendisi; öğrenciler içini okul müdürlüğü ile işyeri sahibi arasında Bakanlıkça
belirlenen esaslara göre düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir. Ancak,
işletmelerde meslek eğitimi gören öğrenci, aday çırak ve çırağa yaşına uygun
asgari ücretin % 30?undan aşağı ücret ödenemez.
Aday çırak, çırak ve öğrencinin eğitimi sırasında işyerinin kusuru
halinde meydana gelecek iş kazaları ve meslek hastalıklarından işveren
sorumludur.
Aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücretler her türlü vergiden
müstesnadır.
Aday çırak, çırak ve işletmelerde meslek eğitimi gören öğrencilere
sözleşmenin akdedilmesi ile 506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu?nun iş kazaları ve meslek hastalıkları ile
hastalık sigortaları hükümleri
uygulanır. Sigorta primleri 1475 sayılı İş Kanunu?nun 33?üncü maddesi gereğince
bunların yaşına uygun asgari ücretin % 50?si üzerinden Bakanlık bütçesine
konulan ödenekle karşılanır.
Aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler
hakkında 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu?nun 23,24,35 ve 42?nci maddeleri
hükümleri uygulanmaz. Ayrıca bunlara aynı Kanuna göre iş göremezlik ödenekleri
bağlanacak sürekli iş göremezlik gelirine esas olacak günlük kazançların
tespitinde sigorta primine esas tutulan ücret dikkate alınır.
İzin
MADDE 26- Aday çırak, çırak ve
işletmelerde meslekî eğitim gören öğrencilere işletmelerce her yıl tatil
aylarında bir ay ücretli izin verilir. Ayrıca mazeretleri kabul edilenlere okul
müdürlüğünün görüşü alınarak bir aya kadar ücretsiz izin de verilebilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Ustalık
Ustalık eğitimi
MADDE 27- Kalfalık yeterliğini
kazanmış olanların meslekî yönden gelişmelerini ve bağımsız işyeri
açabilmelerini temin için gerekli yeterlikleri kazandırmak gayesiyle Bakanlıkça
ustalık eğitimi kursları düzenlenir.
Bu kursların kapsam ve süreleri Meslekî Eğitim Kurulu?nun görüşü alınarak
Bakanlıkça tespit edilir.
Kurslar çalışma saatleri dışında açılır.
Ustalık Sınavı
MADDE 28- a) Ustalık sınavı,
adayın, kendi mesleğinde usta olarak çalışabilmesi için gerekli bilgi, beceri ve
iş alışkanlıklarını mal ve hizmet üretiminde iş hayatınca kabul edilebilir
standartlara göre bağımsız olarak
uygulayıp uygulayamadığını ölçmek amacı ile düzenlenir.
Sınavın esas ve usulleri yönetmelikle düzenlenir.
b)
(Değişik:
29/06/2001-4702 K/16 md.)
Kalfaların, ustalık sınavlarına girebilmesi için
mesleklerin özelliğine göre Bakanlıkça belirlenecek süre kadar çalışmış ve
ustalık eğitimi kurslarını başarı ile tamamlamış olmaları gerekir.
c) Kalfalık yeterliğini kazanmış olup mesleklerinde en az beş yıl
çalışmış olanlar ustalık sınavlarına doğrudan katılabilirler.
Bu sınavları başarı ile tamamlayanlara ustalık belgesi verilir. Ustalık
belgesi bulunmayanlar usta unvanı ile çalışamaz ve çalıştırılamazlar.
Meslek lisesi mezunları için ustalık
MADDE 29-
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/17 md.) En az üç yıl süreli meslekî ve teknik
orta öğretim kurumlarından veya meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarından
mezun olanlar, Bakanlıkça düzenlenen ustalık eğitimi kurslarına
katılabilecekleri gibi doğrudan da ustalık sınavlarına girebilir.
Bu kursların kapsam
ve süreleri ile sınavların esas ve usulleri Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
Ustalık unvanının
kullanılmadığı mesleklerde çalışanlara, ustalık belgesinin hak, yetki ve
sorumluluklarını taşıyan belge aynı esaslara göre verilir.
Meslekî ve teknik
orta öğretim kurumu veya meslekî ve teknik eğitim merkezi mezunlarından,
alanlarında Bakanlığa bağlı iki yıllık bir yaygın eğitim kurumundan belge
alanlara doğrudan ustalık belgesi verilir.
İşyeri açma
MADDE 30-
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/18 md.)
Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde
çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilir.
Bu Kanun kapsamına
alınan il ve mesleklerde; belediyeler ve işyeri açma izni vermeye yetkili diğer
kurum ve kuruluşlar işyeri açacaklardan, meslek odaları ise işyeri sahibi olarak
üye kaydı yaptıracaklardan, ustalık belgesi istemek zorundadır.
Bu işyerlerinde
alanında meslekî eğitim almış olanlar istihdam edilir. İstihdam edilenlerin
almaları gereken eğitimin seviyesi, türü ile halen çalışanların durumu
Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
İşyeri sahipleri
veya o işyerinde çalışan ustalık belgesi sahipleri, ustalık belgelerini
işyerlerine asar.
Ustalık belgesi
sahibi olanlar bu haklarını on sekiz yaşını tamamlayana kadar kullanamaz.
Teknik lise
mezunları veya meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarının dört yıllık eğitim
programlarından mezun olanlara, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını
taşıyan, mesleklerinde bağımsız İşyeri Açma Belgesi verilir.
Usta öğreticilik
MADDE 31- Ustalık yeterliğini
kazanmış olanlar Bakanlıkça açılacak iş pedagojisi kurslarını başarıyla
tamamladıkları takdirde kendilerine usta öğreticilik belgesi verilir.
BEŞİNCİ KISIM
Meslekî Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma
Faaliyetlerinin Desteklenmesi
(Değişik: 20/06/2001-4684 K/10 md. İle 01/01/2002
tarihinden itibaren)
Kuruluş
MADDE 32--
(Değişik: 20/06/2001-4684 K/10 md. İle 01/01/2002 tarihinden itibaren)
a)
Çıraklık, meslekî ve teknik eğitimi geliştirme ve yaygınlaştırma hizmet ve
faaliyetlerinde kullanılmak üzere;
Bakanlık bünyesinde bulunan döner sermaye işletmelerinin
kârları,
Bakanlığa bağlı kurumlarda eğitim öğretimde üretilen
malların satışından elde edilen gelirler,
Bağış, yardım ve diğer her türlü gelirler,
Millî Eğitim Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü
hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar Maliye Bakanlığınca bir yandan genel
bütçeye özel gelir, diğer yandan Bakanlık bütçesinde açılacak tertiplere özel
ödenek kaydedilir. Bu suretle ödenek kaydedilen miktarlardan yılı içerisinde
harcanmayan tutarları ertesi yıl bütçesine devren özel gelir ve ödenek
kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
b) Çıraklık, meslekî ve teknik eğitimi geliştirme ve
yaygınlaştırma hizmet ve faaliyetlerinde kullanılmak üzere Bakanlık bütçesine
özel ödenek kaydedilen bu tutarlar aşağıdaki hizmetlerin yerine getirilmesinde
kullanılır:
1) Çıraklık, örgün ve yaygın meslekî ve teknik öğretim
kurumlarında görevli yönetici, öğretmen, uzman, kadrolu ve kadrosuz usta
öğreticilerin nitelik ve niceliklerinin yükseltilmesi için yurt içinde
eğitilmelerinde,
2) Meslekî ve teknik eğitim metotlarının ve araçlarının
araştırılması, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasında,
3) Çıraklık, örgün ve yaygın meslekî ve teknik öğretim
kurumlarının atölye ve laboratuvarları için makine, araç, takım ve teçhizat
alınması; gerektiğinde kiralanması, bunların bakım ve tamirinde,
4) Çıraklık, örgün ve yaygın meslekî ve teknik eğitim
kurumlarında görevli kadrolu ve kadrosuz atölye ve meslek dersi öğretim
elamanlarına asli görevleri dışında, okulda ve işyerlerinde yapılan eğitimle
ilgili normal maaş ve ücretlerine ilave ek ücret ödenmesinde,
5) Çıraklık, örgün ve yaygın meslekî ve teknik eğitimle
ilgili her türlü yayınların hazırlatılması, tercümesi, çoğaltılması, satın
alınması ve dağıtılmasında,
6) Çeşitli mesleklerde çalışmakta olanlara hizmet içinde
ve mesleklerinde gelişmeleri için gerekli bilgi ve becerilerin kazandırılması
için Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarında kurslar, seminerler ve eğitim
programları düzenlenmesinde,
7) İş öncesi eğitimi, yaygın ve çıraklık eğitiminde,
8) Meslekî Eğitim Kurulu ile İl Meslekî Eğitim Kurulu
toplantılarına katılan başkan, üye, müşavir üye, sınav ve meslekî ihtisas
komisyonu üyelerine Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine tespit edilecek
miktarda verilecek yolluk ve huzur hakkı ödemelerinde,
Çıraklık, meslekî ve teknik eğitimi teşvik
MADDE 33-
(Bu madde, 20/06/2001-4684 K/10 md. ile 01/01/2002 itibaren yürürlükten
kaldırılmıştır.)
ALTINCI KISIM
Çeşitli Hükümler
Sanayi sitelerinde çıraklık eğitimi kurumları
MADDE 34- Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı; bakanlıkla koordineli olarak sanayi sitelerinde çıraklık eğitimi
kurumlarının yer almasına yardımcı olur.
Denklik
MADDE 35-
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/19 md.) Kapsamı, şartları ve süresi Bakanlıkça
belirlenecek telâfi eğitimine katılan ve bu eğitim sonunda yapılacak sınavlarda
başarılı olan kalfa, usta ve genel lise mezunlarına, bitirdikleri meslek
alanının diploması verilir.
Yabancı ülkelerden
ve ülkemizdeki meslekî eğitim kuruluşlarından, Bakanlığa bağlı meslekî ve teknik
eğitim okulu ve kurumları ile denkliği Bakanlıkça kabul edilen diğer
bakanlıklara bağlı okul ve kurumlardan alınmış sertifikalar ve belgeler;
çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir.
Denklikle ilgili
esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Eğitim giderleri
MADDE 36-Aday çırak, çırak,
kalfa ve işletmelerde meslekî eğitimde kamu ve özel kuruluşlarca yapılan teorik
ve pratik eğitim giderleri kendi kurum ve kuruluşlarınca, işyerlerinde yapılan
pratik eğitimin giderleri ise işyerlerince karşılanır.
İşyerleri pratik eğitim için eğitim mahalli, sınavlar için sınav ortamı,
araç ve gereç hazırlarlar.
Meslek kursları
MADDE 37-Bakanlık, örgün eğitim
sisteminden ayrılmış, istihdam için
gerekli yeterliklere sahip olmayan kişileri iş hayatında istihdam imkanı olan
görevlere hazırlamak amacıyla meslek kursları düzenler. Kurslara katılanlar
kursa devam ettikleri sürece bu Kanunun çırak ve öğrencilere verdiği haklardan
yararlanırlar.
Bakanlık, kursların düzenlenmesinde ilgili Bakanlık,
kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar.
Geliştirme ve uyum kursları
MADDE 38-Yirmi
ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler çalıştırdığı personelin işindeki verimini
yükseltmek, yeni teknolojilere uyumunu ve mesleklerinde gelişmelerini sağlamak
amacıyla çalışma saatleri dışında çeşitli kurslar açarlar ve aynı amaca yönelik
diğer kurumlarca açılan kurslara katılmalarını sağlarlar.
İşletmeler; kurs programlarının hazırlanmasında,
uygulanmasında ve değerlendirilmesinde Bakanlık, İş ve İşçi Bulma Kurumu ile
işbirliği yaparlar. Kursların açılması ve işleyişine ilişkin esas ve usuller
yönetmelikle düzenlenir.
Özel eğitim kursları
MADDE 39- Bakanlık, özel
eğitime muhtaç kişilere iş hayatında geçerliliği olan görevlere hazırlayıcı özel
meslek kursları düzenler. Kursların düzenlenmesinde ve uygulanmasında bu
kişilerin ilgi, ihtiyaç ve yetenekleri dikkate alınır.
Kurslara katılanlar kursa devam ettikleri sürece bu
Kanunun çırak ve öğrencilere verdiği haklardan yararlanırlar.
Yolluk ve huzur hakkı
MADDE 40-
(Bu madde, 20/06/2001-4684 K/10 md. ile 01/01/2002 itibaren yürürlükten
kaldırılmıştır.)
Denetleme ve ceza
MADDE 41-
(Değişik birinci fıkra: 29/06/2001-4702 K/20 md.)
Bu Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında
kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların
eğitimi ile işletmelerde yapılan meslekî eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden
sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı
ile Bakanlıkça; iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları
bakımından ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca denetlenir. Denetimle
ilgili raporlar valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe
değerlendirilir ve gereği yapılır.
Denetlemenin esas ve usulleri bu Bakanlıklarca müştereken
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Bu Kanunun; 9, 10, 12, 13, 14, 15, 17, 20, 22, 25, 26, 28
ve 30?ncu maddelerindeki yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ihtar cezası
verilir. İhtarın tebliğinden itibaren 10 gün içinde yükümlülüklerini yerine
getirmeyenlerden;
Kanunun;
a)
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/20 md.)
9, 10, 25, 26 ve
28?nci maddelerine aykırı davrananlara asgari ücretin bir aylık tutarı kadar,
b)
(Değişik: 29/06/2001-4702 K/20 md.)
12, 13, 14, 15, 17,
20, 22 ve 30?ncu maddelerine aykırı davrananlar ile sözleşmeyi tek taraflı ve
haksız olarak fesheden işletmelere asgari ücretin bir aylık tutarının üçte ikisi
kadar,
para cezası verilir.
Bu maddenin (a) ve (b) fıkralarında belirtilen asgari
ücret 1475 sayılı İş Kanununun 33?ncü maddesine göre tespit edilen fiil
tarihindeki asgari ücrettir.
Fiilin tekrarı halinde bu cezalar iki katına çıkarılır.
Fiilin sürmesi halinde ise meslekten geçici men cezası
verilir.
Cezalar mahallin mülki amirince uygulanır.
Verilen para cezalarına karşın cezanın tebliği tarihinden
itibaren yedi gün içinde yetkili Sulh Ceza Mahkemesinde itiraz edilebilir.
İtiraz edilmeyen cezalar kesinleşir.
İtiraz, verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz.
Para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Bu Kanunun 30?ncu maddesine aykırı olarak açılan
işyerleri durumun öğrenilmesinden itibaren İl Meslekî Eğitim Kurulu ile ilgili
mercilerin müracaatı üzerine mahallin mülki amirince yedi gün içinde kapatılır.
Meslekî ve Teknik Eğitim Araştırma ve Geliştirme Merkezi
MADDE 42-
Çıraklık,
Meslekî ve Teknik Eğitim konularında Bakanlıkça ihtiyaç duyulan planlama,
araştırma, geliştirme ve üretim hizmetlerini yapmak veya yaptırmak amacıyla
doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşu olarak ?Meslekî ve Teknik Eğitim Araştırma
ve Geliştirme Merkezi? kurulmuştur.
(Bu fıkra,
20/06/2001-4684 K/10 md. ile 01/01/2002 tarihinden itibaren yürürlükten
kaldırılmıştır.)
Merkezin kuruluş, yönetim, işleyiş ve döner sermaye
hizmetlerine ilişkin hususlar ile merkezde görevlendirilecek personelin nitelik
ve çalışma esas ve usulleri tüzükle düzenlenir.
Merkezde sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Merkezde
görevli sözleşmeli personel dışındaki eğitim-öğretim sınıfı personeli; 2914
sayılı Yükseköğretim Kurulu Personel Kanunundaki esaslara göre Üniversitedeki
emsalinin mali haklarından aynen faydalandırılır.
MADDE 43- 3423 sayılı Millî
Eğitim Bakanlığına bağlı Meslekî ve Teknik Öğretim Okulları Döner Sermayesi
Hakkında Kanunun birinci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Okulların Döner Sermayelerinin toplamı 5 milyar liraya
çıkarılmıştır. Bu miktar Bakanlar Kurulunca 10 katına kadar artırılabilir.
Sermaye artırımları Meslekî Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonundan
karşılanır. Döner sermaye işletme faaliyetlerinden elde edilecek karın en çok
üçte biri, bu karın gerçekleşmesini sağlayan personele katkıları oranında
?üretimi teşvik pirimi? olarak dağıtılır. Ancak, her personele verilecek primin
yıllık tutarı en yüksek asgari ücretin yıllık tutarından fazla olamaz. Primin
dağıtım esas ve usulleri çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Meslekî ve teknik eğitim
merkezlerinin kuruluşu
EK MADDE 1-
(Ek: 29/06/2001-4702
K/21 md.)
Öncelikle,
Bakanlıkça belirlenecek küçük yerleşim birimlerinde olmak üzere, meslekî ve
teknik eğitim merkezleri kurulur. Bu merkezlerde, meslekî ve teknik eğitim
alanında orta öğretim diploması, sertifika ve belge veren programlar uygulanır.
Meslekî ve teknik eğitim merkezlerinin kurulmasına,
eğitim, öğretim, yönetim ve üretim ile ilgili her türlü iş ve işlemlere ilişkin
esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Kaldırılan hükümler
MADDE 44- a) 20.6.1977 tarih ve
2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu;
b) 17.6.1938 tarih ve 3457 sayılı Sınai Müesseselerde ve
Maden Ocaklarında Meslekî Kurslar Açılmasına dair kanun;
Yürürlükten kaldırılmıştır.
Kalfalık ve ustalık belgesi verilmesi
GEÇİCİ MADDE 1.-Bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihte;
a) Bakanlıkça tespit edilen meslek dallarında çalışmakta
olup, bakanlıkça ilan edilecek tarihten itibaren üç ay içerisinde müracaat
edenlerden;
1. 18 yaşını doldurmuş olanlar doğrudan,
2. 16 yaşını doldurmuş olanlar kapsam ve süreleri
Bakanlıkça belirlenecek eğitime tabi tutulduktan sonra,
kalfalık sınavına alınırlar. Sınavlarda başarılı olanlara
kalfalık belgesi verilir.
3. Kalfalık belgesini almış olup, 22 yaşını doldurmuş
olanlara ustalık sınavlarını başarmaları şartı ile ustalık belgesi verilir.
b) 1. Bir işyeri sahibi olan ve bu işyerinde fiilen usta olarak çalışan ve Bakanlıkça
ilan edilecek tarihten itibaren üç ay içinde müracaat edenlere;
2. Lise dengi meslekî ve teknik öğretim kurumlarından
1985-1986 öğretim yılı sonuna kadar mezun olanlara;
Doğrudan ustalık belgesi verilir.
Kapsamda olmayan il ve mesleklerde kalfalık ve ustalık
belgesi verilmesi,
GEÇİCİ MADDE 2- Kanun kapsamına
alınmamış il ve mesleklerin Bakanlıkça kanun kapsamına alınması halinde alınma
tarihinden itibaren bu il ve mesleklerde kalfalık ve ustalık belgeleri bu
kanunun geçici 1?nci madde hükümlerine göre verilir.
Yapılan uygulamaların geçerliliği
GEÇİCİ MADDE 3- 3457 sayılı Sınai
Müesseselerde ve Maden Ocaklarında meslekî kurslar açılmasına dair kanun ile
2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanununa göre yapılan uygulamalar ve alınmış
olan kalfalık ve ustalık belgeleri geçerlidir.
Sigorta primlerinin ödenmeye başlanması
GEÇİCİ MADDE 4-Bu Kanunun 25?inci
maddesine göre sigorta primlerinin ödenmesine bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihi takip eden mali yılbaşından itibaren başlanır. Bu tarihe kadar olan
sürede primlerin işyeri sahiplerince ödenmesine devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 5- Bu Kanun gereğince
çıkarılacak tüzük ve yönetmelikler kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay
içinde çıkarılır.
GEÇİCİ MADDE 6-
Bakanlıkça tespit edilecek illerde ve meslek dallarında 1986-1987 öğretim
yılında işletmelerde meslekî eğitimin başlatılabilmesi için işletmelerin
çalıştırdıkları personel sayısı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bölge Müdürlüğünce 1
Ağustos 1986 tarihine kadar Bakanlığa bildirilir.
GEÇİCİ MADDE 7- 32?nci maddenin 2?nci
fıkrasının (e) bendi 1986 yılı kazançlarına uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 8- Bakanlık, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihte geçici 1?nci maddedeki şartlara sahip oldukları halde
Bakanlıkça ilan edilen tarihlerde belge almak için müracaat edemeyenlere 6
(altı) aya kadar ek müracaat süreleri vermeye yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 9?(Ek:
29/06/2001-4702 K/23 md.)
Bu Kanunun yayımı
tarihinden önce, 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununun çıraklık eğitimi uygulama
kapsamındaki mesleklerde ustalık belgesi sahibi olmadığı halde işyeri açmış
olanlara, kapsam ve süresi ilgili meslek kuruluşlarının görüşü alınarak
Bakanlıkça belirlenecek telâfi eğitimine katılmaları ve bu eğitim sonundaki
sınavlarda başarılı olmaları halinde doğrudan ustalık belgesi verilir. Bu
gibilere telâfi eğitimini tamamlamaları için beş yıl süre tanınır.
Çalıştığı meslek
dalı çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınmadan önce meslek odalarınca
mevzuatına uygun olarak verilmiş kalfalık ve ustalık belgeleri, mesleğin o ilde
kapsama alınmasından sonra Bakanlıkça yeni belgeler ile doğrudan değiştirilir.
GEÇİCİ MADDE 10?(Ek: 29/06/2001-4702 K/23 md.)
Bu Kanun kapsamı dışındaki mesleklerde, meslekî belgelerin verilmesi
işlemi, o meslek kapsama alınıncaya kadar ilgili meslek kuruluşlarınca mevzuat
doğrultusunda yapılır.
Yürürlük
MADDE 45- Bu Kanunun;
a) 32 nci maddesi 1.1.1987 tarihinde,
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 46- Bu Kanunu Bakanlar
Kurulu yürütür.
(1) 29/06/2001 tarih ve
4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile, 3308 sayılı ?Çıraklık ve Meslek Eğitimi
Kanununun? adı ?Meslekî Eğitim Kanunu? olarak değiştirilmiş olup metne
işlenmiştir.
(2) 29/06/2001 tarih ve
4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu kanunda geçen ?Millî Eğitim Gençlik ve
Spor Bakanlığı? ibaresi ?Millî Eğitim Bakanlığı? olarak değiştirilmiş olup metne
işlenmiştir.
(1)
29/06/2001 tarih ve 4702
sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu kanunda geçen ?Çıraklık ve Meslekî Eğitim
Kurulu? ibaresi ?Meslekî Eğitim Kurulu? olarak değiştirilmiş olup metne
işlenmiştir.
(1) 29/06/2001 tarih ve
4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu kanunda geçen ?Çıraklık ve Meslek
Eğitimi? ibaresi ?Meslekî Eğitim? olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.
(2)
29/06/2001 tarih ve 4702
sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu kanunda geçen ?imtihan? ibaresi ?sınav?
olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.
(3)
29/06/2001 tarih ve 4702
sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu kanunda geçen ?İl Çıraklık ve Meslekî Eğitim
Kurulu? ibaresi ?İl Meslekî Eğitim Kurulu? olarak değiştirilmiş olup metne
işlenmiştir.
(1)
16/08/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun 8. maddesi ile, bu kanunda geçen
?ilkokul? ibaresi ?ilköğretim? olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.
(2)
16/08/1997 tarih ve 4306
sayılı Kanunun 6. maddesi ile, bu kanunda geçen ?eğitilirler? ibaresi
?eğitilebilirler? olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.
(3)
16/08/1997 tarih ve 4306
sayılı Kanunun 6. maddesi ile, bu kanunda geçen ?onüç yaşını? ibaresi ?ondört
yaşını? olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.
(4)
16/08/1997 tarih ve 4306
sayılı Kanunun 8. maddesi ile, bu kanunda geçen ?ilkokul ile ortaokul? ibareleri
?ilköğretim okulu? olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.
(1)
29/06/2001 tarih ve 4702
sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu kanunda geçen ?işçi? ibaresi ?personel?
olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.
(1)
29/06/2001 tarih ve 4702
sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu kanunda geçen ?Çıraklık Eğitimi Merkezi?
ibaresi ?Meslekî Eğitim Merkezi? olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.
(1)
29/06/2001 tarih ve 4702
sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu kanunda geçen ?50 ve daha fazla işçi? ibaresi
?yirmi ve daha fazla personel? olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.
(1)
20/06/2001 tarih ve 4684 sayılı Kanunun
10. maddesi ile ?fon? ibaresi 01/01/2002 tarihinden itibaren ?saymanlık? olarak
değiştirilmiştir.
(2)
20/06/2001 tarih ve 4684
sayılı Kanunun 10. maddesi ile ?fona? ibaresi 01/01/2002 tarihinden itibaren
yürürlükten kaldırılmıştır.
|